Một cặp kính được cắt đúng vẫn có thể thành khó chịu sau vài tháng, không phải vì mắt thay đổi mà vì mặt tròng đã đầy vết xước nhỏ. Điều đáng nói là gần như toàn bộ những vết đó đến từ cách lau hằng ngày, thứ tưởng như vô hại nhất.
Vì sao lau khô là nguồn xước lớn nhất
- Bụi bám trên tròng phần lớn là hạt cứng
- Lau khô là kéo những hạt đó trượt trên bề mặt
- Mỗi lần lau để lại vết xước rất nhỏ, mắt thường không thấy
- Sau vài trăm lần, các vết cộng lại thành vùng mờ
- Lớp chống phản quang càng mỏng thì càng dễ bị
Không ai nhận ra ở lần lau thứ mười. Người ta chỉ nhận ra khi đeo thử một cặp kính mới và thấy khác hẳn.
Cách rửa kính hằng ngày
- Rửa dưới vòi nước sạch để trôi bụi trước
- Nhỏ một giọt xà phòng dịu nhẹ lên đầu ngón tay nếu có vết dầu
- Xoa nhẹ cả hai mặt tròng và phần gọng, đệm mũi
- Rửa lại thật sạch
- Vẩy nhẹ cho bớt nước rồi thấm bằng khăn sợi nhỏ sạch
- Thấm chứ không chà mạnh
Quy trình này mất chưa tới một phút. Làm mỗi sáng thì gần như không bao giờ phải lau khô giữa ngày.
Khăn lau, thứ hay bị bỏ quên
- Dùng khăn sợi nhỏ chuyên dụng, không dùng khăn giấy
- Giặt khăn định kỳ bằng nước và xà phòng dịu
- Không dùng nước xả vải vì để lại màng làm loang tròng
- Khăn bẩn giữ bụi và trở thành thủ phạm gây xước
- Nên có hai khăn để thay đổi
Khăn lau dùng cả năm không giặt là chuyện rất phổ biến. Nó vô hiệu hoá mọi cẩn thận khác.
Những thứ không nên dùng để lau tròng
- Vạt áo, khăn bàn, khăn giấy, giấy vệ sinh
- Cồn mạnh, nước rửa kính xe, chất tẩy gia dụng
- Nước rửa chén đậm đặc hoặc loại có hạt
- Hơi thở kết hợp với lau khô
- Bất cứ thứ gì có hạt mài dù rất mịn
Hơi thở rồi lau là thói quen gần như ai cũng có. Nó tiện nhưng đúng là cách chà bụi hiệu quả nhất.
Nhiệt độ làm hỏng kính thế nào
- Lớp phủ và nền tròng giãn nở khác nhau khi nóng
- Chênh lệch đó tạo mạng rạn nhỏ trên lớp phủ
- Gọng nhựa cong vênh và không giữ đúng dáng nữa
- Xe đóng kín dưới nắng là môi trường tệ nhất
- Xông hơi, đứng gần lò nướng, sấy tóc sát mặt cũng góp phần
Rạn do nhiệt không sửa được. Đây là dạng hỏng gây tiếc nhất vì hoàn toàn tránh được.
Cất kính đúng cách
- Cất vào hộp cứng khi không đeo
- Không úp mặt tròng xuống bàn
- Không để kính trong túi quần hoặc đáy túi xách
- Không đặt kính lên đầu vì làm giãn càng
- Không để chung với chìa khoá hay vật kim loại
Hộp kính là thứ rẻ nhất trong cả bộ nhưng lại quyết định tròng sống được bao lâu.
Tháo và đeo kính
- Dùng hai tay, nắm hai càng cùng lúc
- Tháo một tay kéo lệch làm giãn một bên càng
- Càng lệch làm kính nghiêng, tâm tròng lệch theo
- Gấp càng nhẹ nhàng theo đúng chiều bản lề
Thói quen tháo một tay rất khó bỏ, nhưng nó là lý do phổ biến khiến kính mới vài tháng đã đeo nghiêng.
Chăm phần gọng và đệm mũi
- Rửa cả phần đệm mũi khi rửa kính, đó là nơi bám bẩn nhất
- Lau phần càng tiếp xúc sau tai
- Thay đệm mũi khi bị vàng hoặc cứng
- Mang đi siết vít định kỳ
- Nhờ chỉnh lại mỗi khi thấy kính bắt đầu tụt
Chỉnh gọng là dịch vụ thông thường ở nơi cắt kính và thường không mất phí. Nhiều người ngại hỏi nên chịu đựng một cặp kính lệch suốt năm.
Kính của trẻ em
- Dạy trẻ cất kính vào hộp thành phản xạ
- Rửa kính cho trẻ mỗi sáng thay vì để trẻ tự lau bằng áo
- Kiểm gọng thường xuyên vì trẻ hay va chạm
- Mang trẻ đi chỉnh gọng định kỳ
- Cân nhắc có một cặp dự phòng
Kính của trẻ chịu nhiều va đập hơn hẳn kính người lớn. Cặp dự phòng tránh được cảnh trẻ phải nghỉ học vì kính gãy.
Dấu hiệu tròng đã hết tuổi dùng
- Soi nghiêng dưới đèn thấy mạng rạn nhỏ
- Lau sạch rồi vẫn thấy một vùng mờ
- Loá nhiều hơn hẳn khi lái xe buổi tối
- Nước bám loang thay vì đọng giọt
- Có vết xước sâu nằm ngay vùng nhìn chính
Nếu độ vẫn còn đúng thì chỉ cần thay tròng và giữ gọng. Nhưng nên nhân dịp đó đo lại để chắc con số vẫn hợp.
Mang kính đi xa
- Mang theo hộp cứng, không chỉ túi vải
- Mang khăn lau sạch
- Mang kính dự phòng nếu chuyến đi dài
- Chụp lại đơn kính để trong điện thoại
- Không để kính trong hành lý ký gửi
Mất hoặc gãy kính giữa chuyến đi là chuyện phiền hơn nhiều so với công chuẩn bị. Ảnh chụp đơn kính giúp bạn cắt tạm được một cặp ở bất cứ đâu.
Những hiểu nhầm hay gặp
- Tưởng tròng đắt thì không xước
- Tưởng khăn chuyên dụng thì lau khô cũng an toàn
- Tưởng lớp phủ hỏng có thể phủ lại
- Tưởng kính mờ là do mắt kém đi
- Tưởng chỉnh gọng phải mất tiền nên không dám hỏi
Cặp kính là thứ bạn nhìn xuyên qua suốt ngày. Dành một phút mỗi sáng để rửa nó tử tế là khoản đầu tư nhỏ nhất mà hiệu quả rõ nhất trong cả bộ.
Câu hỏi thường gặp
Lau kính bằng vạt áo có sao không?
Có. Vải áo giữ bụi và sợi thô, lau khô như vậy là chà bụi lên mặt tròng. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến tròng xước mờ chỉ sau vài tháng.
Có nên dùng nước rửa chén để rửa kính không?
Một giọt xà phòng dịu nhẹ pha loãng thì được, dùng để đánh tan vết dầu. Tránh loại đậm đặc, có hạt tẩy hoặc chứa cồn mạnh vì chúng có thể làm hại lớp phủ.
Kính lau mãi vẫn mờ là vì sao?
Thường là lớp phủ đã rạn hoặc bong. Soi nghiêng dưới đèn sẽ thấy mạng rạn nhỏ. Tình trạng này không lau sạch được, cần thay tròng.
Để kính trong xe có hại không?
Có, nhất là xe đóng kín dưới nắng. Nhiệt độ cao làm gọng nhựa cong và làm lớp phủ tròng rạn. Nên mang kính theo người hoặc cất nơi mát.