Trước khi nghĩ tới việc mua tròng kính đặc biệt hay phần mềm lọc màu, có một loạt chỉnh sửa vật lý không tốn gì và thường cho cải thiện rõ hơn. Chúng mất khoảng mười phút để làm và có tác dụng mỗi ngày sau đó.
Khoảng cách từ mắt tới màn hình
- Một mốc dễ nhớ là khoảng một sải tay
- Màn hình càng lớn càng nên đặt xa hơn
- Xa hơn thì mức điều tiết cần thiết giảm
- Nếu phải chồm người về trước thì cỡ chữ đang quá nhỏ
- Tăng cỡ chữ rồi lùi ghế ra sau là cách xử lý đúng
Người ta thường giữ nguyên cỡ chữ rồi ngồi gần lại. Làm ngược lại thì cả cổ lẫn mắt đều được lợi.
Chiều cao màn hình
- Tâm màn hình nên thấp hơn tầm mắt một chút
- Cạnh trên màn hình khoảng ngang tầm mắt là mốc đơn giản
- Nhìn hơi xuống làm mi khép bớt, đỡ khô hơn
- Cũng giữ cổ ở tư thế tự nhiên hơn
- Kê bằng sách hoặc giá kê nếu màn hình quá thấp
Đây là chỉnh sửa cho hiệu quả cao nhất so với công bỏ ra trong toàn bộ danh sách.
Hướng ngồi so với cửa sổ
- Cửa sổ ở bên cạnh là bố trí hợp lý nhất
- Quay mặt vào cửa sổ thì bị chói trực tiếp
- Quay lưng vào cửa sổ thì cửa sổ phản chiếu lên màn hình
- Dùng rèm mỏng để tán ánh sáng khi cần
- Kiểm lại vào các thời điểm khác nhau trong ngày
Ánh sáng thay đổi theo giờ nên một bố trí ổn buổi sáng có thể thành chói vào buổi chiều. Rèm điều chỉnh được giải quyết chuyện này.
Vị trí đèn
- Không để đèn chiếu thẳng vào mặt hoặc vào màn hình
- Đèn bàn đặt ở phía đối diện tay cầm bút
- Luôn bật đèn phòng cùng với đèn bàn
- Ánh sáng phòng nên đều, không tạo vùng tối vùng sáng
- Tránh đèn ngay phía trên màn hình
Làm việc với màn hình sáng trong phòng tối tạo chênh lệch lớn và là một trong những nguyên nhân gây mỏi nhanh nhất.
Độ sáng và tương phản màn hình
- Độ sáng màn hình nên tương đương với độ sáng chung của phòng
- Cách kiểm nhanh là nhìn một trang trắng, nó nên giống tờ giấy dưới ánh sáng phòng
- Quá sáng thì chói, quá tối thì phải căng mắt
- Điều chỉnh lại khi ánh sáng phòng thay đổi trong ngày
- Tương phản nên đủ để chữ rõ nét, không cần tối đa
Phép so với tờ giấy trắng là cách hiệu chỉnh đơn giản mà không cần thiết bị gì.
Cỡ chữ và bố cục trang
- Tăng cỡ chữ đủ để đọc thoải mái ở khoảng cách một sải tay
- Không cố nhét nhiều nội dung lên một màn hình
- Chữ tối trên nền sáng thường dễ đọc hơn trong phòng sáng
- Giãn dòng hợp lý giúp mắt không nhảy dòng
- Tăng cỡ con trỏ nếu hay phải tìm nó
Tăng cỡ chữ không phải là dấu hiệu mắt kém. Đó là điều chỉnh hợp lý cho một công cụ làm việc.
Màn hình bị loá
- Kiểm bằng cách tắt màn hình và nhìn xem thấy phản chiếu gì
- Xoay màn hình hoặc đổi vị trí nguồn sáng
- Màn hình bề mặt mờ ít loá hơn bề mặt bóng
- Lau sạch màn hình vì bụi làm tán ánh sáng
- Kiểm lại vào các giờ khác nhau
Mẹo tắt màn hình để soi phản chiếu rất hiệu quả và mất năm giây. Nhiều người ngạc nhiên khi thấy có cả một cửa sổ nằm giữa màn hình của mình.
Dùng laptop
- Màn hình và bàn phím gắn liền nên không thể cùng đúng tầm
- Kê laptop lên giá rồi dùng bàn phím và chuột rời
- Nếu không có giá thì kê tạm bằng sách
- Khi dùng ngoài quán thì chọn chỗ có ánh sáng đều
- Hạn chế dùng laptop trên đùi trong thời gian dài
Đây là bài toán không giải được nếu không tách rời màn hình và bàn phím. Một giá kê rẻ tiền giải quyết cả vấn đề cổ lẫn vấn đề mắt.
Dùng hai màn hình
- Đặt hai màn hình cùng chiều cao và cùng khoảng cách
- Màn hình chính đặt thẳng trước mặt
- Nếu dùng cả hai ngang nhau thì đặt khe nối ở giữa tầm nhìn
- Cân chỉnh độ sáng hai màn hình cho giống nhau
- Tránh để một màn hình nằm lệch xa buộc phải xoay người
Hai màn hình lệch độ sáng buộc mắt phải điều chỉnh mỗi lần chuyển qua lại. Cân chỉnh cho giống nhau là việc làm một lần.
Ghế và tư thế
- Chân chạm sàn, đầu gối khoảng vuông góc
- Lưng có tựa, không chồm về trước
- Khuỷu tay khoảng ngang mặt bàn
- Vai thả lỏng, không nhô lên
- Đổi tư thế và đứng dậy định kỳ
Cơ vai gáy căng gây nhức đầu rất giống mỏi mắt. Xử lý tư thế thường làm giảm cả hai cùng lúc.
Kính phù hợp với khoảng cách làm việc
- Nói rõ khoảng cách làm việc thật của bạn khi đi đo kính
- Người trung niên có thể cần một cặp kính riêng cho màn hình
- Kính đa tròng buộc ngửa cổ để tìm vùng trung gian
- Kính văn phòng cho vùng nhìn máy tính rộng hơn
- Đơn kính cũ là nguyên nhân thường gặp của mỏi mắt kéo dài
Nếu bạn đã chỉnh hết mọi thứ ở trên mà vẫn mỏi, thì bước tiếp theo là đi đo lại kính và nói rõ mình ngồi cách màn hình bao xa. Con số đó là thông tin người đo cần và rất hay bị bỏ qua.
Câu hỏi thường gặp
Màn hình nên đặt cách mắt bao xa?
Một mốc dễ nhớ là khoảng một sải tay. Màn hình càng lớn thì càng nên đặt xa hơn. Điều quan trọng là bạn đọc được chữ mà không phải chồm người về phía trước.
Đặt màn hình cao ngang mắt có đúng không?
Nên đặt sao cho tâm màn hình thấp hơn tầm mắt một chút. Nhìn hơi xuống làm mi khép bớt, giảm diện tích bề mặt mắt tiếp xúc không khí nên đỡ khô hơn.
Ngồi quay lưng hay quay mặt vào cửa sổ?
Cả hai đều không lý tưởng. Quay mặt vào cửa sổ thì chói, quay lưng thì cửa sổ phản chiếu lên màn hình. Đặt bàn sao cho cửa sổ ở bên cạnh là hợp lý nhất.
Dùng laptop cả ngày thì làm sao?
Kê laptop lên cao rồi dùng bàn phím và chuột rời. Màn hình laptop đặt đúng tầm mắt thì bàn phím quá cao, để bàn phím đúng tầm thì màn hình quá thấp; tách rời hai thứ là cách duy nhất giải quyết cả hai.