Ở quầy cắt kính, sau khi chốt chất liệu tròng là tới đoạn nghe kể về các lớp phủ. Danh sách thường dài và mỗi lớp đều nghe hợp lý. Vấn đề là chúng giải quyết những chuyện rất khác nhau, và nhu cầu của mỗi người cũng khác nhau. Biết lớp nào làm gì thì tự quyết được, không cần phải gật hết.
Lớp chống phản quang
- Giảm phần ánh sáng bị phản xạ ở bề mặt tròng
- Cho nhiều ánh sáng đi qua tới mắt hơn
- Giảm bóng loá khi lái xe buổi tối, khi làm việc dưới đèn
- Làm tròng trông trong hơn, người đối diện nhìn thấy mắt bạn
- Càng cần với tròng chiết suất cao vì loại đó phản xạ nhiều hơn
Đây là lớp phủ có tác dụng dễ nhận ra nhất trong sinh hoạt hằng ngày. Người đã quen rồi thường không muốn quay lại tròng không phủ.
Lớp chống xước
- Làm bề mặt cứng hơn để chịu ma sát tốt hơn
- Không phải là không xước, chỉ là khó xước hơn
- Thường được phủ sẵn trên nhiều loại tròng nhựa
- Không cứu được tròng bị cát chà hoặc bị rơi úp mặt
Không có tròng nhựa nào miễn nhiễm với xước. Cách bảo vệ hiệu quả nhất vẫn là cất kính vào hộp thay vì úp mặt xuống bàn.
Lớp chống bám nước và dầu
- Làm nước đọng thành giọt và trượt đi thay vì loang
- Giảm bám vân tay và vết dầu từ da
- Giúp lau nhanh hơn, ít phải chà mạnh
- Nhờ ít chà mạnh nên gián tiếp giữ lớp chống phản quang lâu hơn
Người đi mưa nhiều, người làm bếp, người hay ra mồ hôi thấy lớp này tiện rõ rệt.
Lớp chắn tia cực tím
- Chặn phần tia cực tím tới mắt
- Một số chất liệu đã có sẵn khả năng này
- Không liên quan tới việc tròng có màu hay không
- Đáng quan tâm với người làm việc ngoài trời
Nên hỏi rõ tròng bạn đặt đã có sẵn chưa. Đây là một trong số ít thứ có lý do sức khoẻ chứ không chỉ là tiện nghi.
Lớp lọc ánh sáng xanh
- Giảm một phần ánh sáng bước sóng ngắn từ màn hình và đèn
- Thường làm tròng hơi ngả vàng nhẹ
- Được quảng cáo cho người ngồi máy tính nhiều
- Cảm nhận của người dùng rất khác nhau, có người thấy dễ chịu, có người không thấy gì
- Không thay thế được việc nghỉ mắt và bố trí chỗ ngồi hợp lý
Mỏi mắt khi làm việc với màn hình chủ yếu đến từ nhìn gần liên tục và tần suất chớp mắt giảm. Đó là chuyện của thói quen, không phải của lớp phủ.
Lớp chống bám bụi tĩnh điện
- Giảm hút bụi vào bề mặt tròng
- Có ích trong môi trường nhiều bụi khô
- Hiệu quả không quá rõ rệt trong sinh hoạt thường ngày
Đây thuộc nhóm có thì tốt, không có cũng không sao với đa số người.
Tròng đổi màu
- Tự sẫm lại dưới tia cực tím và nhạt dần khi vào bóng râm
- Đổi màu chậm hơn khi trời lạnh
- Trong xe ô tô thường đổi màu kém vì kính xe đã chắn tia cực tím
- Tiện cho người ra vào liên tục giữa trong nhà và ngoài trời
- Không thay thế hoàn toàn được kính râm khi ở ngoài nắng lâu
Điểm hay bị thất vọng nhất là chuyện trong xe. Biết trước thì kỳ vọng đúng hơn.
Tròng phân cực
- Cắt ánh sáng phản xạ chói từ mặt nước, mặt đường, kính xe
- Rất hữu ích khi lái xe ban ngày hoặc đi biển
- Luôn có màu, không có bản trong suốt
- Có thể làm một số màn hình trông tối hoặc có vệt lạ khi nghiêng đầu
Phân cực và đổi màu là hai chuyện khác nhau. Nhiều người nhầm hai thứ này thành một.
Lớp nào đáng thêm với ai
- Lái xe buổi tối nhiều thì ưu tiên chống phản quang
- Làm việc ngoài trời thì ưu tiên chắn tia cực tím và cân nhắc phân cực cho kính râm
- Hay đi mưa hoặc làm bếp thì lớp chống bám nước rất tiện
- Trẻ em thì ưu tiên chất liệu bền va đập hơn là nhiều lớp phủ
- Độ cao dùng tròng chiết suất cao thì gần như nên có chống phản quang
Danh sách này không cố định. Điều quan trọng là chọn theo cách bạn sống chứ không theo thứ tự trên bảng giá.
Vì sao lớp phủ hỏng sớm
- Lau khô khi tròng còn bụi, hạt bụi thành giấy nhám
- Dùng khăn giấy, áo, khăn bàn để lau
- Nhiệt độ cao, ví dụ để kính trong xe đóng kín giữa trưa
- Dùng nước rửa chén đậm đặc hoặc cồn mạnh
- Xông hơi, đứng cạnh nồi nước sôi thường xuyên
Lớp phủ bong thường hiện thành mạng rạn nhỏ và không sửa được. Cách duy nhất là thay tròng, nên phòng vẫn hơn.
Cách vệ sinh giữ lớp phủ bền
- Rửa dưới vòi nước sạch trước để trôi bụi
- Dùng một giọt xà phòng dịu nhẹ nếu có vết dầu
- Lau bằng khăn sợi nhỏ chuyên dụng, lau nhẹ theo vòng
- Giặt khăn định kỳ vì khăn bẩn cũng làm xước
- Cất kính vào hộp cứng khi không đeo
- Không để kính úp mặt tròng xuống bàn
Thói quen rửa nước trước khi lau là thứ tạo khác biệt lớn nhất. Nó đơn giản tới mức dễ bỏ qua.
Nhận biết lớp phủ đã xuống cấp
- Xuất hiện mạng rạn nhỏ như mạng nhện khi soi nghiêng dưới đèn
- Tròng loá nhiều hơn trước dù lau sạch
- Nước bám loang thay vì đọng giọt
- Lau mãi vẫn thấy mờ mờ một vùng
Tròng tới mức này thì lau kiểu gì cũng không sạch được nữa. Nếu độ vẫn còn đúng thì chỉ cần thay tròng, giữ nguyên gọng.
Những kỳ vọng nên chỉnh lại
- Lớp phủ không làm tăng độ nét, độ nét là việc của đơn kính
- Không có lớp phủ nào chống xước tuyệt đối
- Không lớp nào thay được việc nghỉ mắt khi làm việc gần
- Càng nhiều lớp không đồng nghĩa với càng tốt cho bạn
- Lớp phủ hỏng không sửa được, chỉ thay tròng
Chọn đúng vài lớp cần thiết rồi giữ gìn tử tế cho tuổi thọ dài ra sẽ có ích hơn là chọn hết mọi lớp rồi lau bằng vạt áo mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Lớp chống phản quang có đáng thêm không?
Với phần lớn người đeo kính hằng ngày thì đáng, đặc biệt nếu lái xe buổi tối hoặc làm việc dưới đèn. Nó giảm bóng loá và làm mắt người khác nhìn thấy mắt bạn rõ hơn qua tròng.
Tròng chắn ánh sáng xanh có làm hết mỏi mắt không?
Mỏi mắt khi dùng màn hình phần lớn đến từ nhìn gần liên tục và chớp mắt ít đi. Đổi tròng không thay được thói quen; nghỉ mắt định kỳ và điều chỉnh khoảng cách màn hình có tác động rõ hơn.
Vì sao tròng mới dùng vài tháng đã rạn lớp phủ?
Hay gặp nhất là do lau khô khi tròng còn bụi, do nhiệt độ cao như để kính trong xe đóng kín, hoặc do lau bằng khăn giấy thô. Rửa nước rồi lau bằng khăn chuyên dụng kéo dài tuổi thọ lớp phủ đáng kể.
Có lớp phủ nào giúp nhìn rõ hơn không?
Lớp phủ không làm tăng độ nét vì độ nét do đơn kính quyết định. Chúng cải thiện điều kiện nhìn, ví dụ bớt loá hoặc bớt bám nước, chứ không sửa được độ kính.