Tới một lúc nào đó, phần lớn người ta sẽ cần nhìn rõ ở hơn một khoảng cách. Đó là lúc câu hỏi chọn kiểu tròng xuất hiện. Ba kiểu phổ biến không có kiểu nào tốt nhất cho mọi người, chỉ có kiểu hợp với cách bạn dùng mắt mỗi ngày.
Đơn tròng, một độ cho cả tròng
- Toàn bộ mặt tròng cùng một độ
- Vùng nhìn rộng nhất trong ba kiểu
- Không có vùng méo ở rìa do thiết kế
- Dễ làm quen nhất, thường vài ngày là xong
- Chỉ phục vụ một khoảng cách nên có thể cần nhiều cặp
Người chưa lão thị thì đơn tròng là mặc định. Người đã lão thị vẫn có thể dùng đơn tròng bằng cách sắm hai cặp riêng.
Hai tròng, hai vùng rõ ranh giới
- Phần trên cho nhìn xa, phần dưới cho nhìn gần
- Có đường phân cách nhìn thấy được trên tròng
- Vùng nhìn gần rộng và rõ, không bị méo hai bên
- Không có vùng trung gian cho khoảng cách máy tính
- Khi bước xuống bậc thang dễ bị hình nhảy do đổi đột ngột
Người quen dùng hai tròng từ lâu thường rất gắn bó vì vùng đọc rộng. Người mới ít khi chọn vì đường phân cách lộ rõ.
Đa tròng, độ chuyển dần từ trên xuống
- Phần trên nhìn xa, phần giữa nhìn trung gian, phần dưới nhìn gần
- Không có đường phân cách nhìn thấy
- Bao phủ mọi khoảng cách trong một cặp kính
- Hai bên rìa có vùng méo không tránh được
- Cần thời gian làm quen dài nhất
- Yêu cầu đo và lắp chính xác hơn hẳn hai kiểu kia
Đây là kiểu phổ biến nhất hiện nay cho người lão thị, nhưng cũng là kiểu dễ gây thất vọng nhất nếu không được chuẩn bị trước.
Vùng méo hai bên của đa tròng đến từ đâu
- Độ phải chuyển dần nên mặt tròng không thể đều mọi hướng
- Phần chuyển độ dồn sự không đều ra hai bên rìa
- Độ cộng thêm càng cao thì vùng méo càng rõ
- Thiết kế khác nhau phân bố vùng méo khác nhau
- Không có thiết kế nào loại bỏ hoàn toàn vùng này
Đây là tính chất vật lý chứ không phải lỗi sản xuất. Biết trước thì người đeo không hoang mang trong tuần đầu.
Cách đeo đa tròng cho đúng
- Xoay cả đầu về hướng cần nhìn thay vì chỉ liếc mắt
- Nhìn xa thì giữ đầu thẳng, nhìn gần thì hạ mắt xuống
- Đọc sách thì đặt sách thấp xuống một chút
- Xuống cầu thang thì cúi đầu thay vì chỉ cụp mắt
- Đeo liên tục trong giai đoạn làm quen
Phần lớn khó chịu ban đầu đến từ thói quen liếc mắt. Đổi sang xoay đầu là mẹo quan trọng nhất.
Kính văn phòng, lựa chọn ít người biết
- Thiết kế cho vùng trung gian và gần, bỏ phần nhìn xa
- Vùng nhìn máy tính rộng hơn hẳn đa tròng thông thường
- Phù hợp với người ngồi bàn làm việc nhiều giờ
- Không dùng để đi lại hay lái xe
- Thường dùng như cặp kính thứ hai
Nhiều người dùng đa tròng than mỏi cổ khi ngồi máy tính. Cặp kính riêng cho bàn làm việc giải quyết chuyện này rất gọn.
Những gì đo và lắp cần chính xác hơn
- Chiều cao tâm phải đo khi bạn đeo đúng gọng sẽ dùng
- Đo ở tư thế ngồi thẳng, nhìn thẳng tự nhiên
- Khoảng cách đồng tử đo riêng từng bên nếu mặt không cân
- Gọng phải đủ cao để chứa được vùng chuyển độ
- Sau khi nhận kính, mỗi lần chỉnh gọng mạnh nên kiểm lại
Với đa tròng, sai vài milimet đã đủ làm người đeo phải ngửa hoặc cúi cổ bất thường suốt ngày.
Chọn gọng cho đa tròng
- Gọng quá thấp cắt mất phần dưới của vùng nhìn gần
- Gọng trượt xuống mũi làm lệch toàn bộ các vùng
- Gọng có đệm mũi chỉnh được thì dễ tinh chỉnh hơn
- Gọng quá cong ảnh hưởng tới vị trí các vùng
- Nên chọn gọng ngồi vững và ổn định trên mặt
Với đa tròng, gọng không còn là chuyện thẩm mỹ thuần tuý. Nó tham gia trực tiếp vào việc kính có dùng được không.
Ai hợp với kiểu nào
- Người chưa lão thị thì đơn tròng là đủ
- Người muốn một cặp cho mọi việc thì đa tròng
- Người đọc sách nhiều, ít dùng màn hình thì hai tròng vẫn tốt
- Người ngồi máy tính cả ngày nên có thêm kính văn phòng
- Người đi lại nhiều ngoài trời nên cân nhắc thêm cặp kính râm có độ
Không ít người cuối cùng chọn hai cặp thay vì một cặp làm được mọi thứ. Đó là lựa chọn hợp lý chứ không phải thất bại.
Khó chịu trong giai đoạn làm quen
- Thấy sàn nhà như cong hoặc dốc lên
- Hơi chóng khi quay đầu nhanh
- Thấy hai bên rìa nhoè khi liếc mắt
- Phải tìm vị trí đúng để đọc trong vài ngày đầu
- Bước xuống bậc thang thấy hụt
Những chuyện này giảm dần và thường hết trong một hai tuần. Trong thời gian đó nên cẩn thận khi lên xuống cầu thang.
Khi nào không nên chờ quen nữa
- Quá hai tuần vẫn chóng rõ rệt
- Phải ngửa cổ hoặc cúi cổ bất thường mới nhìn được
- Vùng đọc quá hẹp tới mức không dùng được
- Nhức đầu tăng dần thay vì giảm dần
- Một bên rõ hẳn, bên kia mờ hẳn
Mang kính cùng đơn gốc quay lại nơi cắt để kiểm chiều cao tâm và đo lại tròng. Đây thường là chuyện lắp đặt chứ không phải chuyện bạn không hợp.
Chuyển từ kiểu này sang kiểu khác
- Từ đơn tròng sang đa tròng là bước chuyển khó nhất
- Chuyển sớm khi độ cộng thêm còn thấp thì dễ quen hơn
- Từ hai tròng sang đa tròng cần làm quen lại từ đầu
- Giữ cặp kính cũ làm dự phòng trong giai đoạn chuyển
- Đừng chuyển ngay trước một chuyến đi xa hay một đợt việc gấp
Thời điểm chuyển quan trọng hơn người ta nghĩ. Bắt đầu vào một tuần bình thường, có chỗ để lỡ vài ngày khó chịu, sẽ dễ hơn nhiều so với bắt đầu giữa lúc bận nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đeo kính đa tròng bao lâu thì quen?
Phần lớn người quen trong khoảng một đến hai tuần nếu đeo liên tục. Đeo ngắt quãng làm kéo dài giai đoạn này vì não không có cơ hội thích nghi trọn vẹn.
Vì sao đa tròng nhìn hai bên bị nhoè?
Vì thiết kế chuyển độ dần từ trên xuống nên hai bên rìa tất yếu có vùng méo. Cách đeo đúng là xoay đầu về hướng cần nhìn thay vì chỉ liếc mắt.
Có nhất thiết phải dùng đa tròng khi bị lão thị không?
Không. Nhiều người dùng hai cặp kính riêng và thấy thoải mái hơn. Lựa chọn phụ thuộc vào công việc, thói quen và mức chấp nhận thời gian làm quen.
Kính hai tròng có lỗi thời không?
Ít phổ biến hơn trước nhưng vẫn có chỗ dùng. Ưu điểm là vùng nhìn gần rộng và rõ ranh giới, nhược điểm là có đường phân cách nhìn thấy và không có vùng trung gian.