Loạn thị: vì sao mờ ở mọi khoảng cách

Cận thị và viễn thị làm hình ảnh mờ theo khoảng cách. Loạn thị làm hình ảnh nhoè theo hướng, và đó là khác biệt cơ bản.

Cơ chế

• Bề mặt hội tụ không cong đều theo mọi hướng.
• Cong nhiều hơn theo một hướng.
• Cong ít hơn theo hướng vuông góc.
• Ánh sáng hội tụ ở các điểm khác nhau.
• Không có một điểm hội tụ duy nhất.

Mục cuối là bản chất của loạn thị và nó khác hẳn với việc điểm hội tụ nằm sai chỗ.

Hình dung đơn giản

• Bề mặt tròn đều thì hội tụ đều.
• Bề mặt cong không đều thì không.
• Giống mặt của quả bóng bầu dục so với quả bóng tròn.
• Mỗi hướng có một điểm hội tụ riêng.
• Nên không hướng nào thật sự sắc nét.

Mục thứ ba là cách hình dung thường được dùng và nó khá sát với thực tế.

Vì sao mờ ở mọi khoảng cách

• Vấn đề nằm ở sự không đều.
• Không phải ở khoảng cách.
• Không có cự ly nào mọi hướng cùng hội tụ đúng.
• Nên nhìn gần và nhìn xa đều nhoè.
• Khác với cận và viễn.

Mục thứ ba là lý do loạn thị không tự bù được bằng cách thay đổi khoảng cách.

Các dấu hiệu thường gặp

• Hình ảnh nhoè theo một hướng.
• Đường thẳng có vẻ không sắc nét.
• Mỏi mắt.
• Đau đầu sau khi nhìn lâu.
• Nheo mắt.
• Đèn ban đêm có vệt sáng kéo dài.

Mục cuối là dấu hiệu khá đặc trưng và nhiều người nhận ra nó khi lái xe buổi tối.

Về hiện tượng vệt sáng

• Điểm sáng thành vệt kéo dài.
• Theo một hướng nhất định.
• Rõ nhất vào ban đêm.
• Khi đồng tử giãn rộng.
• Là dấu hiệu gợi ý loạn thị.

Mục thứ tư giải thích vì sao hiện tượng này rõ hơn vào ban đêm.

Nguyên nhân

• Thường do hình dạng giác mạc.
• Đôi khi do thuỷ tinh thể.
• Phần lớn có từ nhỏ.
• Thường ổn định theo thời gian.
• Một số trường hợp thay đổi.

Mục thứ năm là lý do vẫn cần đo lại định kỳ dù loạn thị thường ổn định.

Thường đi kèm các tật khác

• Hay đi cùng cận thị.
• Cũng có thể đi cùng viễn thị.
• Hai mắt có thể khác nhau.
• Đơn kính ghi riêng từng mắt.
• Cần đo đầy đủ cả ba thông số.

Mục cuối là lý do việc đo qua loa dễ bỏ sót phần loạn thị.

Về trục trong đơn kính

• Loạn thị có hướng.
• Ngoài độ loạn còn phải ghi hướng.
• Tính bằng độ từ không tới một trăm tám mươi.
• Sai trục thì kính không chỉnh đúng.
• Dù độ ghi đúng.
• Đây là thông số nhạy.

Mục thứ tư là lý do việc cắt kính loạn thị đòi hỏi độ chính xác cao hơn.

Cách chỉnh

• Kính có tác dụng khác nhau theo hướng.
• Bù lại phần không đều.
• Đặt đúng trục.
• Kính gọng hoặc kính áp tròng phù hợp.
• Kính áp tròng cần loại chuyên cho loạn thị.
• Phẫu thuật với một số trường hợp.

Mục thứ năm là chi tiết quan trọng vì kính áp tròng thường không chỉnh được loạn thị.

Về cảm giác lạ khi mới đeo

• Hình ảnh thay đổi hình dạng một chút.
• Sàn có vẻ nghiêng.
• Đường thẳng hơi cong.
• Cảm giác khó chịu khi đi lại.
• Thường hết sau vài ngày tới vài tuần.
• Đeo liên tục giúp thích nghi nhanh hơn.

Mục cuối là lời khuyên quan trọng vì việc đeo lúc có lúc không kéo dài giai đoạn khó chịu.

Khi cảm giác lạ không hết

• Sau vài tuần vẫn khó chịu.
• Vẫn thấy chóng mặt.
• Vẫn không nhìn rõ như mong đợi.
• Nên quay lại kiểm tra.
• Có thể sai độ hoặc sai trục.
• Hoặc kính lắp không đúng.

Mục cuối là nguyên nhân hay gặp và nó khắc phục được mà không cần đo lại.

Điều đáng nhớ nhất

• Loạn thị làm nhoè theo hướng chứ không theo khoảng cách.
• Nên mờ ở cả gần lẫn xa.
• Vệt sáng ban đêm là dấu hiệu gợi ý.
• Trục quan trọng không kém độ.
• Cảm giác lạ khi mới đeo thường hết sau vài tuần.

Mục thứ tư là điều đáng biết vì nó giải thích vì sao kính loạn thị nhạy cảm với cách lắp hơn kính thường.

Câu hỏi thường gặp