Mắt hội tụ ánh sáng thế nào và tật khúc xạ là gì

Gần như mọi câu hỏi về kính đều dễ trả lời hơn nếu biết mắt tạo ra hình ảnh bằng cách nào. Bài này đi từ đó.

Đường đi của ánh sáng vào mắt

• Ánh sáng đi qua giác mạc.
• Qua đồng tử.
• Qua thuỷ tinh thể.
• Đi qua phần dịch trong mắt.
• Tới võng mạc ở phía sau.

Mục cuối là nơi hình ảnh được ghi nhận và cũng là nơi mọi tật khúc xạ biểu hiện thành sự mờ.

Hai bộ phận hội tụ chính

• Giác mạc đảm nhiệm phần lớn.
• Thuỷ tinh thể đảm nhiệm phần còn lại.
• Giác mạc cố định.
• Thuỷ tinh thể thay đổi được.
• Nhờ đó mà nhìn được cả gần lẫn xa.

Mục thứ tư là điểm quan trọng và nó giải thích vì sao tuổi tác ảnh hưởng tới khả năng nhìn gần.

Điều tiết là gì

• Thuỷ tinh thể đổi độ cong.
• Để hội tụ vật ở các khoảng cách khác nhau.
• Nhìn gần thì cần điều tiết nhiều hơn.
• Là quá trình tự động.
• Khả năng này giảm dần theo tuổi.

Mục cuối là cơ chế của lão thị và nó xảy ra với mọi người chứ không phải một số người.

Khi hình ảnh sắc nét

• Điểm hội tụ rơi đúng trên võng mạc.
• Mỗi điểm của vật thành một điểm trên võng mạc.
• Hình ảnh rõ.
• Không cần gắng sức.
• Đây là trạng thái mong muốn.

Mục thứ hai là điều kiện của sự sắc nét và mọi tật khúc xạ đều phá vỡ nó theo một cách riêng.

Khi hình ảnh bị mờ

• Điểm hội tụ rơi trước hoặc sau võng mạc.
• Một điểm của vật thành một vùng nhoè.
• Các vùng nhoè chồng lên nhau.
• Hình ảnh mất chi tiết.
• Đây là bản chất của tật khúc xạ.

Mục thứ ba giải thích vì sao mờ không chỉ là tối đi mà là mất đường nét.

Vì sao điểm hội tụ sai chỗ

• Trục nhãn cầu quá dài hoặc quá ngắn.
• Độ cong giác mạc quá nhiều hoặc quá ít.
• Độ cong không đều theo các hướng.
• Thuỷ tinh thể thay đổi theo tuổi.
• Thường là kết hợp nhiều yếu tố.

Mục thứ nhất và thứ hai là hai nguyên nhân chính và chúng cho ra các tật khác nhau.

Ba tật khúc xạ cơ bản

• Cận thị: hội tụ trước võng mạc.
• Viễn thị: hội tụ sau võng mạc.
• Loạn thị: hội tụ không đều theo các hướng.
• Có thể có cùng lúc.
• Hai mắt có thể khác nhau.

Mục thứ tư rất thường gặp và nó là lý do đơn kính có nhiều thông số.

Về lão thị

• Không phải tật khúc xạ theo nghĩa cấu trúc.
• Là giảm khả năng điều tiết theo tuổi.
• Xảy ra với mọi người.
• Thường bắt đầu thấy rõ từ tuổi trung niên.
• Có thể cộng với các tật sẵn có.

Mục thứ ba là điều cần biết vì nhiều người nghĩ mình mắc thêm một bệnh mới.

Nguyên lý chỉnh bằng kính

• Bẻ hướng ánh sáng trước khi vào mắt.
• Để sau khi qua mắt thì hội tụ đúng chỗ.
• Cận thị dùng loại kính làm phân kỳ.
• Viễn thị dùng loại kính làm hội tụ.
• Loạn thị cần kính có trục.
• Mỗi mắt được tính riêng.

Mục cuối là lý do đơn kính luôn ghi thông số cho từng mắt.

Kính không chữa được tật

• Kính chỉ bù lại.
• Không làm mắt thay đổi cấu trúc.
• Bỏ kính ra thì vẫn mờ như cũ.
• Điều này bình thường.
• Không phải do đeo kính gây ra.

Mục cuối là hiểu nhầm rất phổ biến và nó khiến nhiều người trì hoãn việc đeo kính.

Vì sao cần đo đúng

• Sai độ làm mắt phải gắng sức.
• Gây mỏi mắt và đau đầu.
• Sai trục loạn thị cũng gây khó chịu.
• Không cải thiện thị lực như mong muốn.
• Đo tại cơ sở có chuyên môn.

Mục thứ ba là chi tiết quan trọng vì loạn thị nhạy với trục hơn nhiều so với độ.

Điều đáng nhớ nhất

• Tật khúc xạ là hội tụ sai chỗ chứ không phải mắt yếu đi.
• Giác mạc đảm nhiệm phần lớn việc hội tụ.
• Điều tiết giảm theo tuổi ở mọi người.
• Kính bù lại chứ không chữa được tật.
• Mỗi mắt được tính riêng.

Mục thứ tư là điều nên nói rõ vì nó gỡ bỏ nỗi sợ rằng đeo kính làm mắt phụ thuộc.

Câu hỏi thường gặp