Buổi khám trước mổ khúc xạ dài hơn nhiều so với buổi đo kính, và phần lớn thời gian không dành cho việc đo độ. Nó dành cho việc trả lời một câu hỏi khác hẳn: mắt này có chịu được can thiệp đó một cách an toàn trong nhiều chục năm tới hay không.
Tuổi và độ ổn định
- Phần lớn chỉ định bắt đầu từ tuổi trưởng thành
- Lý do là nhãn cầu còn thay đổi trong tuổi đang lớn
- Bác sĩ cần thấy độ đứng yên qua nhiều lần đo cách nhau
- Chuỗi đơn kính cũ là bằng chứng có giá trị nhất
- Số nhảy trong năm gần đây là lý do để hoãn
Mổ khi độ chưa dừng thì sau vài năm độ lại xuất hiện, và khi đó lựa chọn xử lý hẹp hơn nhiều.
Độ dày giác mạc
- Đo bằng máy chuyên dụng, tính bằng micromet
- Lượng mô cần lấy tỉ lệ với độ cần chỉnh
- Phải giữ lại đủ độ dày nền để giác mạc bền vững
- Giác mạc mỏng cộng với độ cao là tổ hợp bị loại sớm nhất
- Giác mạc mỏng không loại trừ mọi phương pháp
Đây là con số đầu tiên bác sĩ nhìn khi cân nhắc nhóm phương pháp lấy mô, và nó quyết định rất nhiều.
Hình dạng giác mạc qua bản đồ
- Máy dựng bản đồ độ cong toàn bộ bề mặt giác mạc
- Phát hiện những bất thường chưa gây triệu chứng
- Giác mạc chóp và các dạng giãn phồng là chống chỉ định quan trọng
- Bất thường nhẹ cũng đủ để bác sĩ thận trọng hơn
- Đây là phần khám mà chỉ máy mới thấy được
Người có giác mạc bắt đầu yếu mà vẫn mổ lấy mô thì có nguy cơ giãn phồng sau mổ. Đây là lý do bước này không được bỏ qua.
Tình trạng nước mắt và bề mặt mắt
- Khô mắt sẵn có thường nặng lên sau mổ
- Cần đánh giá lượng nước mắt và chất lượng màng nước mắt
- Viêm bờ mi cần được xử lý trước
- Người dùng màn hình nhiều thuộc nhóm cần lưu ý
- Không phải chống chỉ định tuyệt đối nhưng ảnh hưởng tới lựa chọn
Khô mắt là phàn nàn phổ biến nhất sau mổ. Đánh giá kỹ trước giúp bác sĩ chọn phương pháp ít ảnh hưởng hơn.
Kích thước đồng tử
- Đồng tử giãn to trong bóng tối
- Vùng được điều trị phải đủ rộng so với đồng tử khi giãn
- Đồng tử quá lớn làm tăng khả năng thấy quầng sáng ban đêm
- Ảnh hưởng tới người lái xe đêm nhiều
- Được đo trong buổi khám tiền phẫu
Nếu bạn lái xe ban đêm thường xuyên thì nên nói rõ với bác sĩ, vì nó ảnh hưởng tới cách lên kế hoạch.
Bệnh mắt đi kèm
- Đang viêm nhiễm thì phải điều trị ổn trước
- Glôcôm cần được đánh giá riêng
- Bệnh võng mạc cần được xem xét trước
- Đục thể thuỷ tinh có thể làm đổi hẳn hướng xử trí
- Tiền sử herpes ở mắt là yếu tố cần cân nhắc
Có bệnh mắt không đồng nghĩa với không mổ được, nhưng nó đổi thứ tự ưu tiên và đôi khi đổi cả phương pháp.
Bệnh toàn thân và thuốc đang dùng
- Đái tháo đường chưa kiểm soát tốt ảnh hưởng tới lành vết thương
- Bệnh tự miễn và bệnh mô liên kết cần được xem xét
- Một số thuốc ảnh hưởng tới quá trình lành
- Phải khai đầy đủ thuốc đang dùng, kể cả thực phẩm chức năng
- Đừng tự ngưng thuốc trước mổ, hãy hỏi bác sĩ điều trị
Khai thiếu tiền sử là cách nhanh nhất để một ca lẽ ra thuận lợi trở thành ca có vấn đề. Không có lý do gì để giấu.
Thai kỳ và cho con bú
- Thay đổi nội tiết làm khúc xạ dao động
- Con số đo trong giai đoạn này có thể không đại diện
- Thường được khuyên hoãn tới sau khi ổn định
- Cũng liên quan tới việc dùng thuốc sau mổ
Đây là chuyện hoãn chứ không phải cấm. Chờ thêm một thời gian để có con số đúng là lựa chọn hợp lý.
Nghề nghiệp và hoạt động
- Nghề có nguy cơ va đập vào mắt cần cân nhắc phương pháp không tạo vạt
- Vận động viên môn đối kháng thuộc nhóm này
- Một số ngành có quy định riêng về thị lực và tiền sử phẫu thuật
- Nghề ngồi màn hình nhiều cần lưu ý phần khô mắt
- Nên nói rõ công việc thật của mình trong buổi tư vấn
Cùng một đôi mắt nhưng hai người làm hai nghề khác nhau có thể được khuyên hai phương pháp khác nhau.
Đang đeo kính áp tròng thì cần làm gì
- Phải ngưng đeo trước khi đo tiền phẫu
- Kính áp tròng làm biến dạng nhẹ hình dạng giác mạc
- Thời gian ngưng tuỳ loại kính, kính cứng cần lâu hơn kính mềm
- Bác sĩ sẽ dặn cụ thể số ngày
- Không tuân thủ thì bản đồ giác mạc đo ra không đúng
Đây là bước rất hay bị xem nhẹ. Đo trên một giác mạc còn biến dạng là lên kế hoạch mổ theo dữ liệu sai.
Những lý do chính đáng để hoãn
- Độ còn đang thay đổi
- Đang có vấn đề ở bề mặt mắt cần điều trị
- Bệnh toàn thân chưa kiểm soát
- Đang trong giai đoạn công việc không cho phép nghỉ và tái khám
- Bản thân bạn chưa thấy rõ mình đổi gì lấy gì
Hoãn không mất gì. Đây không phải loại quyết định cần gấp gáp, và mắt không xấu đi vì bạn chờ thêm vài tháng.
Chuẩn bị cho buổi tư vấn
- Mang theo toàn bộ đơn kính cũ theo thứ tự thời gian
- Ngưng kính áp tròng theo hướng dẫn trước khi đi
- Liệt kê thuốc đang dùng và bệnh đang điều trị
- Ghi sẵn câu hỏi của mình
- Sắp xếp thời gian vì buổi khám khá dài và có nhỏ thuốc giãn đồng tử
- Nên có người đi cùng để về
Buổi tư vấn tốt thường kết thúc bằng việc bạn hiểu rõ mình thuộc nhóm nào và vì sao. Nếu ra về mà vẫn mơ hồ thì nên hỏi thêm hoặc tham khảo thêm một ý kiến nữa.
Câu hỏi thường gặp
Bao nhiêu tuổi thì mổ khúc xạ được?
Phần lớn chỉ định đặt mốc từ tuổi trưởng thành trở lên, khi độ đã ổn định. Nhưng tuổi chỉ là một điều kiện; độ có đứng yên hay không mới là yếu tố quyết định.
Độ phải ổn định bao lâu?
Thường được tính bằng năm chứ không phải tháng, và bác sĩ đánh giá dựa trên chuỗi đơn kính của bạn. Mang theo các đơn cũ khi đi tư vấn giúp rất nhiều cho việc này.
Giác mạc mỏng thì hết cách à?
Không. Giác mạc mỏng thường loại trừ nhóm phương pháp lấy mô, nhưng vẫn có thể phù hợp với hướng đặt thấu kính vào trong mắt. Bác sĩ sẽ đánh giá cụ thể.
Đang mang thai có mổ được không?
Thường được khuyên hoãn lại. Thay đổi nội tiết trong thai kỳ và thời gian cho con bú có thể làm khúc xạ dao động, khiến con số đo lúc đó không đại diện.