Có một khoảnh khắc mà rất nhiều người nhận ra: phải đưa tờ báo ra xa hơn mới đọc được. Đó không phải dấu hiệu mắt hỏng mà là một thay đổi ai cũng đi qua.
Cơ chế
- Thuỷ tinh thể đổi độ cong để nhìn gần.
- Khả năng này gọi là điều tiết.
- Thuỷ tinh thể mất dần độ đàn hồi theo tuổi.
- Nên khả năng điều tiết giảm.
- Nhìn gần trở nên khó khăn.
Mục thứ ba là quá trình sinh lý bình thường và nó bắt đầu từ rất sớm chứ không đột ngột.
Vì sao xảy ra với mọi người
- Là quá trình sinh lý của thuỷ tinh thể.
- Không phụ thuộc thói quen.
- Không do đọc nhiều hay dùng màn hình.
- Không tránh được bằng bài tập mắt.
- Chỉ khác nhau về thời điểm biểu hiện.
Mục thứ tư cần được nói rõ vì có nhiều lời quảng cáo hứa hẹn ngược lại.
Các dấu hiệu
- Đưa sách hoặc điện thoại ra xa để đọc.
- Khó đọc chữ nhỏ.
- Cần nhiều ánh sáng hơn.
- Mỏi mắt khi đọc lâu.
- Đau đầu sau khi làm việc gần.
- Khó chuyển từ nhìn gần sang nhìn xa.
Mục thứ ba là dấu hiệu sớm và nó thường xuất hiện trước khi người ta nhận ra vấn đề.
Vì sao ánh sáng giúp được
- Ánh sáng mạnh làm đồng tử co lại.
- Đồng tử nhỏ làm hình ảnh rõ hơn.
- Bù được một phần.
- Nên buổi tối khó đọc hơn.
- Tăng ánh sáng là biện pháp đơn giản và hiệu quả.
Mục thứ tư giải thích vì sao nhiều người chỉ thấy khó khăn vào buổi tối trước.
Thời điểm xuất hiện
- Thường thấy rõ từ tuổi trung niên.
- Sớm hơn ở người viễn thị.
- Muộn hơn ở người cận thị nhẹ.
- Tuỳ công việc đòi hỏi nhìn gần tới đâu.
- Khác nhau giữa các người.
Mục thứ ba là lý do một số người cận thị bỏ kính ra để đọc và vẫn thấy rõ.
Vì sao người cận thị thấy muộn hơn
- Mắt cận vốn hội tụ mạnh.
- Nên nhìn gần ít cần điều tiết hơn.
- Bỏ kính ra là đọc được.
- Nhưng vẫn có lão thị.
- Chỉ là biểu hiện khác đi.
Mục thứ tư là điều nhiều người hiểu nhầm thành mình không bị lão thị.
Về tiến triển
- Tăng dần trong một số năm.
- Rồi ổn định lại.
- Nên độ kính đọc phải tăng vài lần.
- Đây là bình thường.
- Không phải do đeo kính.
Mục cuối là hiểu nhầm phổ biến và nó khiến một số người trì hoãn việc đeo kính đọc.
Các lựa chọn để nhìn gần
- Kính đọc đơn thuần.
- Kính hai tròng.
- Kính đa tròng.
- Kính áp tròng theo phương án phù hợp.
- Một số phương pháp khác theo tư vấn.
- Lựa chọn tuỳ nhu cầu và công việc.
Mục cuối là điều quan trọng vì người làm việc nhiều cự ly có nhu cầu khác người chỉ cần đọc.
Về kính đọc bán sẵn
- Tiện và rẻ.
- Nhưng cùng độ cho cả hai mắt.
- Không tính khoảng cách đồng tử.
- Không chỉnh loạn thị.
- Phù hợp với một số người.
- Nên khám mắt trước khi dùng lâu dài.
Mục thứ hai là hạn chế chính vì hai mắt hiếm khi giống hệt nhau.
Về kính đa tròng
- Nhìn được nhiều cự ly bằng một kính.
- Cần thời gian làm quen.
- Phải nhìn qua đúng vùng của tròng.
- Ban đầu có thể thấy chóng mặt.
- Cần lắp chính xác.
- Phần lớn người quen được sau vài tuần.
Mục thứ ba là kỹ năng phải học và nó là lý do giai đoạn đầu khó chịu.
Sắp xếp để nhìn gần dễ hơn
- Tăng ánh sáng khi đọc.
- Đèn chiếu vào trang giấy.
- Tăng cỡ chữ trên thiết bị.
- Tăng độ tương phản.
- Nghỉ mắt định kỳ.
- Không đọc trong điều kiện thiếu sáng.
Mục thứ ba là biện pháp miễn phí và nó giúp đáng kể với thiết bị điện tử.
Khi nào cần đi khám
- Khi bắt đầu thấy khó nhìn gần.
- Khi thấy mỏi mắt và đau đầu.
- Khi nhìn xa cũng thay đổi.
- Khi thấy mờ đột ngột.
- Khám mắt đầy đủ chứ không chỉ mua kính.
Mục cuối quan trọng vì tuổi trung niên cũng là lúc nên bắt đầu tầm soát các vấn đề mắt khác.
Điều đáng nhớ nhất
- Lão thị là thay đổi bình thường của mọi người.
- Không tránh được bằng bài tập mắt.
- Đưa sách ra xa là dấu hiệu điển hình.
- Độ kính đọc tăng vài lần rồi ổn định.
- Khám mắt đầy đủ chứ không chỉ mua kính.
Mục cuối là lời khuyên quan trọng nhất vì lần đi mua kính đọc thường là dịp tốt để kiểm tra toàn diện.
Câu hỏi thường gặp
Lão thị là gì?
Là tình trạng giảm khả năng điều tiết của mắt theo tuổi, khiến việc nhìn gần trở nên khó khăn. Đây là thay đổi bình thường xảy ra với mọi người chứ không phải bệnh.
Vì sao lại xảy ra?
Vì thuỷ tinh thể mất dần độ đàn hồi theo thời gian, nên khả năng đổi độ cong để hội tụ vật ở gần giảm đi. Quá trình này bắt đầu từ sớm nhưng chỉ gây triệu chứng khi tới một mức nhất định.
Vì sao người ta đưa sách ra xa để đọc?
Vì đưa ra xa làm giảm lượng điều tiết cần thiết, nên chữ rõ hơn. Đây là dấu hiệu điển hình nhất của lão thị và thường là điều người ta làm trước khi nhận ra vấn đề.
Lão thị có tiếp tục nặng lên không?
Thường tiến triển dần trong một số năm rồi ổn định lại. Vì thế độ kính đọc thường phải tăng vài lần trong giai đoạn đầu trước khi ổn định.