Viễn thị và điều dễ nhầm với nó

Viễn thị là tật khúc xạ hay bị hiểu nhầm nhất, vì người mắc nó có thể vẫn nhìn rõ mọi thứ mà vẫn có vấn đề thật.

Cơ chế

• Điểm hội tụ rơi sau võng mạc.
• Do trục nhãn cầu ngắn hơn bình thường.
• Hoặc hệ hội tụ yếu hơn cần thiết.
• Mắt phải điều tiết để bù.
• Kéo điểm hội tụ về đúng chỗ.

Mục thứ tư là điểm khác biệt quan trọng vì mắt có khả năng tự bù cho viễn thị mà không bù được cho cận thị.

Vì sao người trẻ vẫn nhìn rõ

• Khả năng điều tiết còn tốt.
• Mắt tự bù được.
• Nên vẫn nhìn rõ cả gần lẫn xa.
• Nhưng phải làm việc liên tục.
• Gây mỏi và các triệu chứng khác.

Mục thứ tư là cái giá của việc nhìn rõ và nó không được đo bằng bảng thị lực.

Các dấu hiệu thường gặp

• Mỏi mắt khi nhìn gần lâu.
• Đau đầu sau khi đọc hoặc học.
• Mắt nhức và cay.
• Khó tập trung khi đọc.
• Muốn tránh các việc nhìn gần.
• Thị lực có thể vẫn tốt.

Mục cuối là lý do viễn thị hay bị bỏ sót khi chỉ đo thị lực đơn thuần.

Ở trẻ em

• Trẻ nhỏ thường có viễn thị nhẹ.
• Thường giảm dần khi mắt phát triển.
• Viễn thị nặng thì khác.
• Có thể liên quan tới lác.
• Và tới việc thị giác một mắt không phát triển đầy đủ.
• Cần được phát hiện sớm.

Mục thứ năm là lý do quan trọng nhất vì giai đoạn thị giác phát triển có giới hạn thời gian.

Về mối liên hệ với lác

• Điều tiết nhiều kéo theo phản xạ quy tụ.
• Hai mắt hướng vào trong.
• Có thể dẫn tới lác trong.
• Chỉnh kính đúng đôi khi cải thiện được.
• Cần bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Mục thứ tư là điều đáng biết vì nó cho thấy kính không chỉ để nhìn rõ.

Phân biệt với lão thị

• Viễn thị là vấn đề cấu trúc.
• Có thể có từ nhỏ.
• Lão thị là giảm điều tiết theo tuổi.
• Xảy ra với mọi người.
• Hai tình trạng khác nhau.
• Nhưng đều gây khó nhìn gần.

Mục cuối là lý do hai tình trạng hay bị dùng lẫn trong lời nói hằng ngày.

Khi hai thứ cùng tồn tại

• Người viễn thị khi có tuổi thấy khó nhìn gần sớm hơn.
• Vì khả năng bù đã dùng hết cho viễn thị.
• Triệu chứng xuất hiện sớm hơn người bình thường.
• Có thể cần kính sớm hơn.
• Bác sĩ tính cả hai phần.

Mục thứ hai là cơ chế và nó giải thích vì sao người viễn thị thường cần kính đọc sớm.

Cách chỉnh

• Kính có tác dụng làm hội tụ ánh sáng.
• Đưa điểm hội tụ về trước, lên võng mạc.
• Giảm gánh nặng điều tiết.
• Giảm mỏi mắt và đau đầu.
• Kính gọng hoặc kính áp tròng.
• Tuỳ mức độ mà đeo thường xuyên hay chỉ khi cần.

Mục thứ ba là lợi ích chính và nó quan trọng ngay cả khi thị lực đo được vẫn tốt.

Vì sao viễn thị hay bị bỏ sót

• Thị lực đo được vẫn tốt.
• Đo thị lực đơn thuần không phát hiện được.
• Triệu chứng dễ quy cho nguyên nhân khác.
• Mỏi mắt bị đổ cho màn hình.
• Đau đầu bị đổ cho căng thẳng.
• Cần khám khúc xạ đầy đủ.

Mục thứ tư và thứ năm là hai lời giải thích sẵn có và chúng làm người ta không nghĩ tới mắt.

Về việc nhỏ thuốc liệt điều tiết khi đo

• Điều tiết làm che bớt mức viễn thị thật.
• Nhất là ở trẻ.
• Nên bác sĩ có thể chỉ định thuốc làm giãn đồng tử.
• Để đo được mức thật.
• Sau đó nhìn gần mờ tạm thời vài giờ.
• Đây là việc bình thường theo chỉ định.

Mục thứ tư là lý do bước này cần thiết ở trẻ và nó không thể bỏ qua.

Khi nào cần đi khám

• Mỏi mắt khi đọc hoặc học.
• Đau đầu sau khi nhìn gần.
• Trẻ tránh đọc sách.
• Trẻ có dấu hiệu lác.
• Kết quả học tập giảm không rõ lý do.
• Khám mắt định kỳ dù không có triệu chứng.

Mục thứ ba là dấu hiệu gián tiếp mà cha mẹ hay bỏ qua vì nó dễ bị coi là lười học.

Điều đáng nhớ nhất

• Viễn thị có thể vẫn nhìn rõ nhưng mắt phải gắng sức.
• Thị lực tốt không loại trừ viễn thị.
• Viễn thị nặng ở trẻ liên quan tới lác và thị giác kém phát triển.
• Khác với lão thị dù cùng gây khó nhìn gần.
• Mỏi mắt và đau đầu đáng được kiểm tra mắt.

Mục thứ hai là điều quan trọng nhất vì nó giải thích vì sao khám thị lực đơn thuần không đủ.

Câu hỏi thường gặp